Ένα βλέμμα χωρίς πρόσωπο. Η φωτογραφία την εποχή της παρακολούθησης

Το νέο βιβλίο του Ηρακλή Παπαϊωάννου, που εκδόθηκε από τον οίκο Petites Maisons με την υποστήριξη του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ, θα παρουσιαστεί στην 22η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, την Κυριακή 10 Μαΐου 2026, στις 11:00.

Το βιβλίο αυτό εξετάζει το προσωπικό και θεσμικό βλέμμα που η τεχνική εικόνα εκτείνει προς τον κόσμο: από την αστυνομική ταυτότητα και τους παπαράτσι, την πορνογραφία και τα drones, το πορτρέτο και τη δορυφορική εικόνα, την πλατφόρμα streetview και το δίκτυο cctv, η φωτογραφία διαμόρφωσε σταδιακά το πλαίσιο μέσα από το οποίο κάποιος γίνεται ορατός, με τη θέλησή του ή χωρίς αυτήν.

Τι ζητούν οι κοινωνίες του 21ου αιώνα από την τεχνική εικόνα; Πώς εξελίχθηκε η φωτογραφία ως ανήσυχο βλέμμα στον κόσμο και παράλληλα ως αποικιοκρατικό εργαλείο; Γιατί η πραγματικότητα σαρώνεται λεπτομερώς από μηχανικά βλέμματα, που διαμορφώνουν τη ζωή του ανθρώπου ερήμην του; Γιατί στον αντίποδα της υπερχειλίζουσας ορατότητας λανθάνει μια σκοτεινή αορατότητα, που λειτουργεί συχνά εκτός δημοκρατικών ορίων; Είναι η παρακολούθηση φτηνή ψυχαγωγία, ακριβή τέχνη ή σκοτεινή απειλή; 

Συζητούν:
Λία Γυόκα, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας της Τέχνης και του Πολιτισμού, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, ΑΠΘ
Γρηγόρης Πασχαλίδης, καθηγητής, Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας
Ηρακλής Παπαϊωάννου, επιμελητής, MOMUS-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης

Συντονισμός:
Μιχάλης Γουδής, διευθυντής Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ, Γραφείο Θεσσαλονίκης-Ελλάδα



 

Ο Ηρακλής Παπαϊωάννου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1962. Σπούδασε Φυσική στο ΑΠΘ (1984), φωτογραφία στο New York University (Master of Arts, 1992), ενώ είναι Διδάκτωρ Φωτογραφίας του Τμήματος Δημοσιογραφίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του ΑΠΘ (2005). Από το 1999 εργάζεται ως Επιμελητής του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, ενώ το διάστημα 2016-2018 υπήρξε διευθυντής του. Έχει διδάξει φωτογραφία για περισσότερα από είκοσι χρόνια. Έχει δημοσιεύσει μεγάλο αριθμό κειμένων για τη φωτογραφία και έχει επιμεληθεί μεγάλο αριθμό φωτογραφικών εκδόσεων και εκθέσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό.