COP31 ne vaat ediyor?

Kasım ayında Türkiye, Antalya'da COP31'e ev sahipliği yapacak. Peki COP31'den somut olarak ne bekleniyor? 

Bu sorunun yanıtının önemli bir bölümü Belém'de yazıldı. COP30, şimdi hayata geçirilmeyi bekleyen bir dizi karar ve taahhüt bıraktı: Fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin başkanlık öncülüğündeki yol haritası (TAFF) ile COP31'in yeni bir Adil Dönüşüm Mekanizması kurarak tamamlamakla görevlendirildiği, şimdiden "Belém-Antalya Mekanizması (BAM)" olarak anılmaya başlanan tarihi adil dönüşüm kararı. Ancak Haziran ayında Bonn'da yapılan müzakereler, üzerinde uzlaşılmış bir taslak dahi ortaya çıkmadan sona erdi. Ülkeler, mekanizmanın yalnızca hafif bir eşgüdüm platformu mu olacağı, yoksa gelişmekte olan ülkelerin finansmana, teknolojiye ve kapasite geliştirme olanaklarına erişimini destekleyen işlevsel bir yapı mı olması gerektiği konusunda görüş ayrılığı yaşıyor. 

Bu sırada Türkiye COP31 Başkanlığı da kendi Eylem Gündemi'ni şekillendiriyor; amiral gemisi girişimi olaraksa küresel bir elektrifikasyon hedefi öne çıkıyor.

Bu oturumda, 2008'den bu yana BM iklim müzakerelerini yakından izleyen Ümit Şahin ile Belém'den Bonn'a uzanan süreçte adil dönüşüm müzakerelerini takip eden Beatriz Mattos, COP31'in COP30'dan nasıl bir miras devraldığını, Türkiye COP Başkanlığı'nın nasıl bir dönüşüm gündemi ortaya koymasının beklendiğini ve Antalya'nın adil dönüşümü bir ilkeden uygulamaya dönüştürüp dönüştüremeyeceğini tartışacak. Tartışma, Türkiye'de, Brezilya'da ve dünyanın farklı bölgelerinde kömür bölgeleri, madencilik ve fosil yakıt çıkarımından etkilenen topluluklar ile emekçiler açısından bu sürecin ne anlama geldiğini de ele alacak.

Katılımcılar

Beatriz Mattos
Araştırma Koordinatörü, Plataforma CIPÓ

Uluslararası ilişkiler doktorasını Rio de Janeiro Pontifical Katolik Üniversitesi'nden, yüksek lisansını ise Candido Mendes Üniversitesi bünyesindeki Instituto Universitário de Pesquisa do Rio de Janeiro'dan aldı. İsveç'teki Linköping Üniversitesi Mistra Geopolitics Programı'nda misafir araştırmacı olarak bulundu. Daha önce BRICS Policy Center'ın Sosyoekolojik Platformu'nun eş koordinatörlüğünü yürüttü. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'na (UNDP) danışmanlık yaptı ve Centro Soberania e Clima'da kıdemli araştırmacı olarak çalıştı.

Ümit Şahin
İklim Değişikliği Çalışmaları Koordinatörü, Kıdemli Uzman, İstanbul Politikalar Merkezi

Sabancı Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Fakültesi'nde Küresel Çevre Sorunları, İklim Değişikliği ve Çevre Politikaları dersler veriyor. Ayrıca Mercator-IPC Fellowship Programı'nın iklim değişikliği jüri üyesi. 1990'ların başından bu yana iklim, ekoloji ve çevre hareketlerinin içinde yer alan Şahin, nükleer karşıtı ve insan hakları hareketlerinde de etkin rol üstlendi. 2003 yılında kurduğu yeşil siyaset dergisi Üç Ekoloji'nin genel yayın yönetmenliğini yaptı. Çevre İçin Hekimler Derneği'nin kurucuları arasında, 2002-2006 yılları arasında derneğin başkanlığını yürüttü. 2007 yılında, kurucuları arasında bulunduğu Türkiye Yeşiller Partisi adına yürütülen "Türkiye Kyoto'yu İmzala!" kampanyasını koordine etti, 2010-2012 arasında partinin eş sözcülüğünü üstlendi. 2008 yılından bu yana BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) Taraflar Konferansları'na (COP) gözlemci olarak katılıyor. Ayrıca 2019-2023 döneminde İstanbul Kent Konseyi Yürütme Kurulu üyeliği yaptı.

Şahin, 2008'den bu yana Ömer Madra ile birlikte Açık Radyo'da yayımlanan Açık Yeşil programını hazırlıyor ve sunuyor. Aynı zamanda Yeşil Gazete'de iklim değişikliği ve çevre konularında editörlük yapıyor ve yazılar yazıyor. Yayımladığı ve editörlüğünü üstlendiği eserler arasında Neden Bekleyemeyiz? Küresel Isınma ve İklim Krizi (2007, Ömer Madra ile; söyleşi ve editör), Yeşil Ekonomi (2012, Ahmet Atıl Aşıcı ile ortak editör), Açık Yeşil 1 – Kuram ve Pratiğiyle Bir Ekoloji Rehberi (2019) ile Açık Yeşil 2 – İklim Krizi, Politika ve Aktivizm (2020, Ömer Madra ile ortak yazar) var. Ayrıca iklim değişikliği, enerji dönüşümü, çevre sağlığı ve yeşil siyaset üzerine çok sayıda kitap bölümü, politika notu ve akademik makale yayımladı.

Ümit Şahin, 1991 yılında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'nden mezun oldu, Hebrew University'de Halk Sağlığı yüksek lisansını tamamladı ve 2000 yılında İstanbul Üniversitesi'nde halk sağlığı doktorasını aldı. Halk sağlığı alanındaki çalışmaları ağırlıklı olarak çevre sağlığı üzerine.

Çeviri Dili: İngilizce
Çevirmen: Barış Yıldırım