Elektrifikasyonun gölgesinde nükleer enerji ve toplumsal hafıza

Türkiye’de geçen yıllara kıyasla en azından kurumlar nezdinde iklim krizi daha popüler bir konu haline geldi. Zira Türkiye iklim diplomasisinin en kritik duraklarından biri olan COP31’e ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. 

İklim krizi bağlamında, karbonsuzlaştırma beklentileri ya da “net sıfır” hedefleriyle çerçevelenen nükleer enerjinin yeşil bir çözüm olarak yeniden pazarlanmaya çalışıldığı küresel bir süreçten geçiyoruz. İklim krizine karşı nükleer enerjinin çözüm olduğu iddiasını sorgulamak, doğrudan bir adalet, güvenlik ve hafıza meselesi. Üstelik adil, ekolojik ve gerçekten temiz bir enerji dönüşümü için de zorunlu.

Temel sorumuz şu: Bu propagandanın gerçeklik payı var mı? Yoksa amaç sadece rıza üretmek mi? 

Konuyu hem taze veriler, iklim adaleti ve politika boyutuyla hem de Türkiye’nin onlarca yıllık nükleer karşıtı mücadelesinin toplumsal ve görsel hafızası üzerinden ele alacağız. 

Konuşmacılar
Can Candan, Özgür Gürbüz

Moderasyon 
Filiz Yavuz 

Can Candan hakkında
Belgeselleri ve akademik çalışmaları hafıza, iktidar ve temsil meselelerini ele alan bağımsız bir sinemacı ve akademisyen. Çalışmalarında, insan hakları ihlallerini görünür kılmak için sinemanın gücünden yararlanmaya odaklanıyor. Hampshire College’da Film ve Video alanında lisans, Temple University’de Film ve Medya Sanatları alanında yüksek lisans (MFA) eğitimini tamamladı. MFA, güzel sanatlar alanındaki en yüksek akademik derece ve diğer disiplinlerdeki doktora derecesine denk kabul ediliyor. Temple University, Hampshire College, İstanbul Bilgi Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi’nde dersler verdi. 2026–2027 boyunca ABD’de Northwestern University bünyesindeki Roberta Buffett Institute’un Keyman Modern Turkish Studies Programı’nda misafir araştırmacı olarak bulunacak. Kurdish Documentary Cinema in Turkey: The Politics and Aesthetics of Resistance (Cambridge Scholars Publishing, 2016) kitabının ortak editörü. Halen Türkiye’de belgesel sinemanın tarihini ele alan kapsamlı bir Türkçe kitap ile İngilizce makalelerden oluşan bir dizi üzerinde çalışıyor. Uzun metraj belgesel filmleri Duvarlar-Mauern-Walls (2000), 3 Hours (2008) ve Benim Çocuğum (2013); göç, insan hakları, toplumsal mücadeleler ve gündelik hayatın siyaseti gibi konuları ele alıyor. Filmleri uluslararası alanda çeşitli ödül ve takdirlere layık görüldü. Candan şu anda Türkiye’de “nükleer”in tarihini ve günümüzdeki durumunu ele alan uzun metraj belgesel projesi Nuclear alla Turca üzerinde çalışıyor. Son dönem çalışmaları sinemanın ötesine geçerek araştırma temelli görsel pratiklere de uzanıyor. 2026 yılında Nükleer İbrahimlerin İzleri başlıklı projesi, İstanbul’daki SALT Beyoğlu’nda düzenlenen Breaking Through a Dam sergisinde izleyiciyle buluştu. Çalışma, 1960’ların başında ABD’ye ait Jüpiter nükleer füzelerinin Türkiye’de konuşlandırılmasını ele alıyor. Candan, akademik ve sanatsal çalışmalarının yanı sıra akademik özgürlük, ifade özgürlüğü ve kurumsal hesap verebilirlik mücadelelerine aktif olarak katkı sunmaya devam ediyor.

Özgür Gürbüz hakkında
Gazeteciliğe 1994 yılında başladı. Çeşitli medya kuruluşlarında çevre, ekonomi ve enerji konularında yazılar yazdı; radyo programları hazırlayıp sundu. Halen BirGün gazetesinde yazarlık yapan Gürbüz, sivil toplumda da aktif ve Ekosfer Derneği’nin kurucuları arasında. Gürbüz halen çalışmalarını bağımsız danışman ve enerji analisti olarak sürdürüyor. Enerji ve İnekler adlı kitabının yanı sıra çok sayıda yayımlanmış makale ve analiz kaleme aldı. Dünya Nükleer Endüstrisi Durum Raporu’nun (World Nuclear Industry Status Report) yazarları arasında.

Filiz Yavuz hakkında
Gazeteci ve yazar. Gazetecilik doktorasına sahip. Doktora çalışmasında İspanya ve Türkiye’de nükleer karşıtı hareketin medyadaki temsillerini inceledi. Türkiye’nin nükleer enerji tarihi ve nükleer karşıtı mücadeleyi konu alan Beni Akkuyu’larda Merdivensiz Bıraktın adlı kitabın yazarı. Nuclear Alla Turca adlı belgeselin danışmanlığını yapıyor. Ayrıca Heinrich Böll Stiftung’un Türkiye’nin ekoloji alanındaki ilk lisansüstü burs programı olan Ecolarship’in jüri üyeleri arasında.