Söz Suriyeli kadınlarda

2024 sonlarında yaşanan rejim değişikliğiyle Suriye, 2030’a kadar sürecek bir geçiş dönemine girdi. Bu süreç, İslam hukukuna referanslarla dolu güçlendirilmiş bir başkanlık sistemini benimseyen geçici hükümet ile anayasa etrafında şekilleniyor.

Haliyle kadın hakları, rejimin değiştiği günden beri tartışmaların odağında: Resmi yetkililer kadınların savunma ve yargıda görev almasının uygunluğunu sorgularken, hükümete bağlı Kadın İşleri Ofisi, feministleri ve sivil toplumu yok sayıyor; muhafazakar, şeriat temelli bir model benimsiyor.

Güvenlik ve kapsayıcılıktaki eşitsizlikler de çarpıcı. Mart 2025’te Alevi topluluğunu hedef alan şiddet olayında kadın, yaşlı, engelli ve çocuk kurbanlar da vardı.

Verilere göre kadınlar kendilerini erkeklere kıyasla barizce daha az güvende (yüzde 63’e karşı yüzde 74) ve daha az özgür (yüzde 57’ye karşı yüzde 66) hissediyor. Azınlık mensubu kadınlar arasında bu oranlar daha da düşük: Dürzi, Alevi ve Ezidiler arasında yüzde 88, Hristiyanlar arasında yüzde 73 oranında koruma zafiyeti bildiriliyor.

Siyasal temsilde de tablo umut verici değil. Yeni sistemle yapılan, 140 sandalyenin dolaylı seçildiği, 70 sandalyeninse doğrudan geçici başkan tarafından atandığı ilk parlamento seçimlerinde, kadınlar 119 sandalyeden sadece altısını alabildi. Meclis çoğunluğu, idari ve ticari elitlerden gelen Sünni erkeklerden oluşuyor.

Mevcut temayül, kadın haklarının korunmasındaki tutarsızlıkların yanı sıra, azınlık mensupları ile dezavantajlı bölgelerde yaşayan kadınların haklarını savunabilecekleri kapsayıcı alanlara acil ihtiyaç olduğunu gösteriyor.

Heinrich Böll Stiftung Istanbul Ofisi’nin düzenlediği panelde, Suriyeli kadın uzmanlar bir araya gelecek mevcut durumu değerlendirecek; hak savunuculuğu ve dayanışma için pratik yollar önermeye çalışacak. 

Katılmak isteyenlerin buradaki online kayıt formunu doldurmaları yeterli. 

PROGRAM

📅 Tarih: 24 Kasım 2025, Pazartesi

📍 Yer: Orient Institut İstanbul, Şahkulu Mah. Galip Dede Cad. No. 65 34421 Beyoğlu İstanbul

🕙 Saat: 17.00 – 21.00

17:00 - 17:25 Karşılama ve kayıt

17:25 - 17:30 Açılış, Yonca Verdioğlu

17:30 - 18:30 Panelist sunumları

Lina Gotouk, Yasa ile uygulama arasında Suriyeli kadınlar
Kholoud Helmi, Suriye kadın hakları savunuculuğunda medyanın rolü
Kinda Hawasli: Suriyeli kadın dayanışması için sivil toplumun güvenli bir alan olarak rolü
Meriç Çağlar: Suriyeli kadınların siyasal temsilini güçlendirmede Türk feminist savunuculuğunun rolü

18:30 - 19:30 Soru cevap

19:30 - 19:35 Kapanış

19:35 - 21:00 Kokteyl eşliğinde sohbet ve fikir alışverişi

Lina Gotouk hakkında

İnsani yardım ve araştırma alanlarında 10 yıldan fazla deneyime sahip Suriyeli araştırmacı ve insan hakları uzmanı. Kariyerinin yönünü belirleyen araştırma enstitüsü Synaps’ta birkaç yıl çalıştıktan sonra, Beyrut’taki Saint Joseph Üniversitesi’nden zorla kaybedilmelerin toplumsal cinsiyet temelli etkilerini incelediği teziyle insan hakları yüksek lisansı derecesi aldı. Çabaları, Suriye’de mağdurların onurunu gözeten, mezhepçi intikamı reddeden, ayrımcılık karşıtı, hesap verebilir ve onarıcı bir adalet anlayışını geliştirmeyi hedefliyor. Kısa süre önce Suriye’ye döndü ve şu anda Danimarka Mülteci Konseyi’nde (DRC) çalışıyor. Kendini Suriye’nin iyileşmesine ve adil bir geleceğin inşasına adadı.

Kholoud Helmi hakkında

Toplumsal cinsiyet ve medya uzmanı, insan hakları savunucusu, 2011’de otoriter anlatılara karşı gerçeği belgelemek amacıyla kurulan bağımsız Suriye gazetesi Enab Baladi’nin kurucu ortağı. Chevening bursiyeri olarak Londra Üniversitesi SOAS’ta medya ve kalkınma yüksek lisansı yaptı. Çalışmaları, kadınların barış inşasına katılımı, insan hakları ve ifade özgürlüğü üzerine yoğunlaşıyor. 2015’te Anna Politkovskaya Ödülü ve 2017’de Courage Under Fire Ödülü dahil olmak üzere gazeteciliğiyle birçok uluslararası ödül kazandı. Suriye’deki tutuklular ve zorla kaybedilenler için çalışan Families for Freedom hareketinin üyesi ve halihazırda düzensiz göç konularında danışmanlık yapıyor.

Kinda Hawasli hakkında

Syrian Dialogue Center’da Sosyal Birim Müdürü ve AlSalam Kadın Çalışmaları Enstitüsü (SWS)’nün kurucu ortağı. Mülteciler, sivil toplum ve kadın meseleleri üzerine çalışan bir araştırmacı. Lisansını inşaat mühendisliği alanında, yüksek lisansını ise Londra Üniversitesi’nde Mülteci Koruma ve Zorunlu Göç alanında tamamladı. Ayrıca Refugees International (RI) bünyesinde araştırma bursuna sahip.

Meriç Çağlar hakkında

Zorunlu göç, afet yönetimi, toplumsal cinsiyet ve kesişimsellik alanlarında uzman araştırmacı. Toplumsal cinsiyet çalışmaları doktorasını Central European University’de tamamladı. Araştırmalarını toplumsal cinsiyet, yerinden edilme ve insani yardım alanlarında yürüttü. Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlar tarafından desteklenen birçok projede araştırmacı ve danışman olarak görev aldı; Türkiye ve Suriye’de koruma ve toplumsal cinsiyet temelli şiddet konularında uluslararası kurumlarla işbirliği yaptı.